सत्य-असत्याशी मन केले ग्वाही, देखियले नाही बहुमता -संत तुकाराम
Showing posts with label नवबौद्ध. Show all posts
Showing posts with label नवबौद्ध. Show all posts

Saturday, January 5, 2013

ओ.बी.सींचे बौद्ध धर्मांतर: कांही प्रश्न

बौद्ध धर्म हा आता केवळ धर्म राहिला नसून एक राजकीय पक्षही झाला आहे. यामुळे एका चांगल्या धर्माची नासाडी होत आहे. हे टाळायचे असेल तर बौद्धांच्या धार्मिक संघटनांनी सामूहिक धर्मांतराला आळा घातला पाहिजे आणि वैयक्तिक धर्मांतराला प्रोत्साहन दिले पाहिजे.
-महावीर सांगलीकर

ओ.बी.सी. जातींनी हिंदू धर्माचा त्याग करून बौद्ध धर्म स्वीकारावा म्हणून महाराष्ट्रात कांही लोक चळवळ सुरू केली आहे. अशा धर्मांतराबद्दल मला कांही प्रश्न विचारावेसे वाटतात.

ओ.बी.सींनी बौद्ध धर्मांतर केले तर मग त्यांच्या जातींचे काय होणार? त्या विसर्जित होणार का, की बौद्ध धर्म स्वीकारल्यावारही त्या जाती  कायम रहाणार? म्हणजे हिंदू भावसार ऐवजी बौद्ध भावसार वगैरे?  बौद्ध धर्मात अशा जातीच जाती घुसल्या की बाबा साहेबांच्या जातीअंताच्या स्वप्नाचे काय होणार? भारतातील कोणत्याही धर्माचे उदाहरण घ्या, धर्मांतराने जाती नष्ट होत नसतात.

हिंदू असतांना ओ.बी.सींना ज्या सवलती मिळतात त्या बौद्ध झाल्यावर मिळणार का? की मग कागदोपत्री हिंदूच राहायचे सवलती मिळवण्यासाठी? 

सगळेच ओ.बी.सी. कांही हिंदू नाहीत. मुस्लिम ओ.बी.सी., ख्रिस्ती ओ.बी.सी., जैन ओ.बी.सी., शीख ओ.बी.सी.ही असतात.  ओ.बी.सींच्या एकाच जातीत वेग वेगळ्या धर्माचे समूह असतात. जसे, शिंपी जातीत हिंदू, जैन, मुस्लिम, ख्रिस्ती या चारी धर्माचे समूह असतात. त्यात आता आणखी एका धर्माची भर पडणार, असे तर होणार नाही ना?


मुख्य म्हणजे जैन, मुस्लिम, ख्रिस्ती, शीख अशा धर्मातील ओ.बी.सी. जातींनी अशा धर्मांतरास तयार होण्याचा प्रश्नच येत नाही, कारण ते हिंदू नाहीत आणि त्यांना आपल्यावर अत्याचार होतोय असे वाटतही नाही. त्यामुळे ओ.बी.सींचे बौद्ध धर्मांतर हे हिंदू धर्मातील ओ.बी.सी. जातींतूनच होवू शकते. पण या जाती कट्टर हिंदू असतात, त्यामुळे अशा धर्मांतरास किती  पाठींबा मिळणार?

जे हिंदू ओ.बी.सी. धर्मांतर करतील त्यांनी  बौद्ध झाल्यावर आपले संत नामदेव, गाडगे बाबा, जगनाडे महाराज यांचे काय करायचे? का त्यांनाही बौद्ध करून टाकायचे? गेली अनेक शतके ओ.बी.सी. जातींनी समतावादी वारकरी धर्म रुजवला, वाढवला आणि सांभाळला, त्याचे मग काय करायचे? धर्मांतरीत ओ.बी.सी. बौद्धांचा हिंदू धर्माबाद्दल दृष्टीकोन नकारात्मकच रहाणार आहे, पण वारकरी धर्माबद्दलही तो सकारात्मक राहील असे वाटत नाही.

धर्म ही वैयक्तिक गोष्ट आहे, आणि वैयक्तिक धर्मांतरास कोणाची हरकत असण्याचे कारण नाही. याउलट सामूहिक धर्मांतर हे धार्मिक कारणांसाठी होत नसून राजकीय कारणांसाठी होत असते. सध्या चालू असलेल्या ओ.बी.सींच्या धर्मांतराच्या चळवळी मागे देखील राजकीय हेतू दिसतात. भारतात आपापल्या धर्माचा प्रसार करणारे ख्रिस्ती आणि मुस्लिम देखील सामूहिक धर्मांतर घडवून आणायचे टाळतात. कारण आपला धर्म वाढवण्यामागे त्यांचा हेतू राजकीय नसतो. पण बौद्ध धर्माच्या बाबतीत मात्र राजकीय हेतू स्पष्ट दिसतात. बौद्ध धर्म हा आता केवळ धर्म राहिला नसून एक राजकीय पक्षही झाला आहे. यामुळे एका चांगल्या धर्माची नासाडी होत आहे. हे टाळायचे असेल तर बौद्धांच्या धार्मिक संघटनांनी सामूहिक धर्मांतराला आळा घातला पाहिजे आणि वैयक्तिक धर्मांतराला प्रोत्साहन दिले पाहिजे.

सामूहिक धर्मांतराची चळवळ चालवणा-यांनी हे लक्षात घेतले पाहिजे की अशा धर्मांतरांमुळे राजकीय हेतू साध्य होत नसतात. शिवाय असे धर्मांतर पूर्ण फसते. मागे भटक्या विमुक्तांच्या चाळीस जमातींचे सामूहिक धर्मांतर घडवण्याचा असाच गाजावाजा झाला होता, पण ते धर्मांतर फसले.

ओ.बी.सी. जातींना हिंदू धर्मात मान आहेच.  हिंदू धर्मीय ओ.बी.सी. जाती आपल्या धर्मात राहून आपली प्रगती करू शकतात, इतकेच नव्हे तर अनेक हिंदू ओ.बी.सी. जातींनी तशी केलेलीही आहे. 

हेही वाचा: 
बामसेफने दलितांच्या धर्मांतराविषयी आपली भूमिका स्पष्ट करावी
हिंदू धर्माला विरोधासाठी विरोध करणे चुकीचे
माणसाला धर्माची गरज आहे काय?

महाविचार LATEST

Popular Posts This Week