सत्य-असत्याशी मन केले ग्वाही, देखियले नाही बहुमता -संत तुकाराम
Showing posts with label गौतम बुद्ध. Show all posts
Showing posts with label गौतम बुद्ध. Show all posts

Friday, September 7, 2012

मेकर्स ऑफ युनिव्हर्स......................

-महावीर सांगलीकर

नासामधील ५० टक्के शास्त्रज्ञ हे भारतीय आहेत.......नासाने केली २००० संस्कृत तज्ञाची नेमणूक......गौतम बुद्ध, महावीर, अशोक, डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर यांना ऑक्सफोर्ड युनिव्हर्सीटीने मेकर्स ऑफ युनिव्हर्स जाहीर केले.... या तीन गोष्टी आपल्या कानावर आल्याच असतील. या तीन गोष्टीत एक मोठे साम्य आहे, त्या म्हणजे या निव्वळ अफवा आहेत. यातील पहिल्या दोन अफवा सोडणारे आणि तिसरी अफवा सोडणारे लोक वेगवेगळ्या गटातले आहेत एवढाच काय तो फरक.

आपण नासाच्या वेबसाईटवर जावून सर्च केल्यास तेथे भारतीय शास्त्रज्ञ मोठ्या प्रमाणावर तर सोडाच, छोट्या प्रमाणावर देखील सापडणार नाहीत. तसेच नासाने संस्कृत तज्ञांची नेमणूक केल्याची बातमीही तेथे सापडणार नाही. पण अशा प्रकारच्या बातम्या तुम्हाला अनेक भारतीय वेबसाईट्स वाचायला मिळतील. कांही दैनिकांच्या वेब साईट्सनी देखील अशा बातम्यांची शहानिशा न करता त्या प्रकाशित केलेल्या दिसतात. या खोट्या बातम्यांचे निर्माते अर्थातच 'उजव्या' विचारसरनीचे लोक असतात.

वर दिलेल्या अफवांपैकी तिसरी अफवा 'गौतम बुद्ध, महावीर, अशोक, डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर यांना ऑक्सफोर्ड युनिव्हर्सीटीने मेकर्स ऑफ युनिवर्स जाहीर केले' ही देखील अशीच मजेशीर आहे. मेकर्स ऑफ युनिवर्सच्या जगातील शंभर लोकांच्या यादीत हे चार जण आहेत, तेही पहिल्या चार स्थानांवर. ऑक्सफोर्ड युनिव्हर्सीटीची ही बातमी तिच्या वेबसाईटवर कोठेच नाही. पण वरील दोन अफवांप्रमाणे ही अफवा देखील अनेक भारतीय वेबसाईट्स आणि इंटर नेटवरील कांही भारतीय वर्तमान पत्रे यांनीच प्रकाशित केली आहेत. या बातमीचा निर्माता बहुजनवाद्यांचा एक गट आहे.

ऑक्सफोर्ड किंवा इतर कोणत्याही पाश्च्यात युनिव्हर्सीटीने १०० मेकर्स ऑफ युनिवर्स जाहीर केले तर त्यात पहिल्या चार स्थानात येशू ख्रिस्त, महमद पैगंबर, महात्मा गांधी या तिघांची नावे हमखास येतील. गौतम बुद्ध, महावीर, अशोक, डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर हे महान असले तरी आणि १०० लोकांच्या यादीत समावेश होण्यासारखे असले तरी ते पहिल्या चार स्थानावर येवू शकत नाहीत, कारण त्यांचा जागतिक प्रभाव फारसा नाही. अफवा सोडणा-यांनी शंका येवू नये म्हणून यात महावीरांचे नाव घुसडलेले दिसते, पण या चौघांना पहिले चार ठरवून शंकेला जागा ठेवली.

उजव्या विचारसरनीचे काय किंवा बहुजनवादी काय, असल्या अफवा का सोडतात? तर त्याचे कारण असे आहे की त्यांना आपला इगो कुरवळायचा असतो. त्यांच्यामध्ये हा इगो न्यूनगंडातून तयार झालेला असतो. ज्या गोष्टी प्रत्यक्षात येवूच शकत नाहीत, त्यांची ते स्वप्ने बघतात. आपले स्वप्न पुरे होवू शकणार नाही हे त्यांना आधी पासूनच माहीत असते, त्यामुळे कोणत्या तरी एका क्षणी ते अफवांचा आश्रय घेतात. मग या अफवा त्या त्या गटाच्या अनुयायांमध्ये वा-यासारख्या पसरत जातात. अनुयायीच ते, कसलीही शहानिशा न करता ते अशा अफवांवर डोळे झाकून विश्वास ठेवतात, तिचा प्रचारही करत सुटतात. कारण ती अफवा नसून बातमी आहे असेच त्यांना वाटते.

हेही वाचा:
वैचारिक विकासातील मानसिक अडथळे
चिकित्सा नको असणारे लोक
सुनीताची गगनभरारी आणि भारतीयांची मानसिकता
वैचारिक विकासातील मानसिक अडथळे

Friday, July 8, 2011

महावीर- गौतम बुद्ध आधी कोण होते?

-महावीर सांगलीकर

अनेक हिंदुत्ववाद्यांना असे वाटत असते की त्यांचा धर्म जगातील सगळ्यात जुना धर्म आहे. त्यांना असेही वाटते की भारतातील जैन, बौद्ध, शीख आणि इतर धर्म हिंदू धर्माच्याच शाखा/ पंथ आहेत, व हे धर्म हिंदू धर्मातून फुटून निघालेले धर्म आहेत. त्यांचे असे वाटणे हे हिंदू हा एक धर्म आहे आणि तो जगातील सगळ्यात जुना धर्म आहे या दोन गृहितकावर आधारीत आहे.

हिंदुत्ववाद्यांना त्यांच्याच धर्माची नीट माहिती नसल्याने त्यांना जैन धर्म व बौद्ध धर्म ही नेमकी काय चीज आहे आणि त्यांचा इतिहास नेमका काय आहे हे माहीत असणे शक्यच नाही. त्यामुळे त्यांचा सगळ्यात मोठा गैरसमज हा असतो की महावीर व गौतम बुद्ध हे 'आधी' हिंदूच होते. इथे त्यांना हिंदू या शब्दाआडून हे सांगायचे असते की हे दोघे आधी वैदिक होते. हे लोक जैन, बौद्ध यांना हिंदू धर्माचा पंथ ठरवतात, पण वैदिक धर्म हा हिंदू धर्माचा पंथ आहे असे कधीच म्हणत नाहीत, कारण हिंदू म्हणजेच वैदिक असे त्यांचे साधे गणित असते.

जैन, बौद्ध आणि वैदिकांच्या कोणत्याही ग्रंथात महावीर व गौतम बुद्ध आधी वैदिक असल्याचा उल्लेख नाही. जैन ग्रंथात महावीरांचे आई-वडील हे पार्श्वनाथाच्या चातुर्याम धर्माचे अनुयायी असल्याचा स्पष्ट उल्लेख आहे. गौतम बुद्धांचे आई-वडील हे देखील याच परंपरेतील होते. (पहा: पार्श्वनाथाचा चातुर्याम धर्म, लेखक डॉ. धर्मानंद कोसंबी) पार्श्वनाथ हे श्रमण परंपरेतील एक महान व्यक्तीमत्व होते. ही श्रमण परंपरा महावीरांनी, गौतम बुद्धांनी किंवा पार्श्वनाथांनी सुरू केली नव्हती, तर ती या देशातील मूळ परंपरा आहे. त्या परंपरेतील लोकांना हिंदू म्हणणारे लोक आपले अज्ञान दाखवत असतात असेच म्हणावे लागेल.

अशा लोकांना सम्राट अशोकाने बौद्ध धर्म स्वीकारण्यापूर्वी तोही हिंदू (म्हणजे वैदिक) होता असे वाटत असते. पण सम्राट अशोक आधी जैन होता, नंतर बौद्ध झाला. (पहा: The Early Faith of Asoka: Edward Thomas).

महावीर हे जैन धर्माचे २४वे तीर्थंकर होते. त्यांच्या आधी २३ तीर्थंकर होवून गेले, तर गौतम बुद्धांच्या अगोदर २४ बुद्ध होवून गेले. तीर्थंकर, बुद्ध, जिन, अर्हत, अरिहंत ही व्यक्तींची नावे नसून पदांची नावे आहेत. या सगळ्या शब्दांना ऋग्वेदाच्या अगोदर पासूनचा इतिहास आहे. वैदिक परंपरेतही २४ अवतारांची संकल्पना आहे, पण ती पुराणांतील संकल्पना आहे. पुराणे ही महावीर व गौतम बुद्ध यांच्या नंतर शेकडो वर्षांने लिहिली गेली आहेत (पहा: ब्राम्हणी साहित्य, लेखक डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर). यावरून २४ अवतार ही संकल्पना सरळ सरळ २४ तीर्थंकर व २४ बुद्ध यावरून नंतर उचलेली आहे हे स्पष्ट दिसते. अशोक चक्रातही २४ आरे असतात, हा केवळ योगायोग नव्हे. अशोकाच्या काळात वैदिक परंपरेत २४ अवतार ही संकल्पना नव्हती.

वैदिक धर्म हा ब्राम्हण धर्म म्हणूनही ओळखला जातो. त्यामुळे ब्राम्हण नसलेल्यांचा या धर्माशी संबंध असण्याचा प्रश्नच येत नाही. तसेच आजचा हिंदू धर्म हा जैन, बौद्ध, शैव आणि वैदिक धर्म यांची भेसळ आहे.



हेही वाचा:
प्राचीन बहुजनांचा धर्म कोणता?
हिंदू या शब्दाविषयी थोडेसे
छ. शिवाजी महाराज हिंदू होते काय?

Friday, February 11, 2011

प्राचीन बहुजनांचा धर्म कोणता? | Religion of Ancient Indians

-महावीर सांगलीकर
आजचे बहुतेक बहुजन आपला धर्म हिंदू आहे असे समजतात. पण खरे पहाता हिंदू नावाचा धर्मच अस्तित्वात नाही. शैव, जैन, बौद्ध, वैदिक यांना आपण धर्म म्हणू शकतो, कारण या धर्मांची व्याख्या करता येते, पण या तथाकथित हिंदू धर्माची धर्म या अर्थाने आजपर्यंत कोणीच व्याख्या करू शकले नाही. ज्या ग्रंथांना हिंदूचे धर्मग्रंथ मानले जाते, त्यापैकी एकाही ग्रंथात हिंदू या धर्माचा उल्लेखही नाही. मग ते वेद, उपनिषिदे, रामायण, महाभारत, वेगवेगळी पुराणे, किंवा अगदी अलिकडची ज्ञानेश्वरी असो.


 अशोकाच्या शिलालेखात समण (श्रमण) आणि बंभन (ब्राम्हण) या त्या काळातील दोन मुख्य धर्मांचे  उल्लेख आहेत. यातील समण म्हणजे जैन व बौद्ध हे होत, तर बंभन हे वैदिक ब्राम्हण होत. बहुजन हे वैदिक ब्राम्हण या धर्माचे अनुयायी असण्याचा प्रश्नच येत नाही. मग त्याकाळी त्यांचा धर्म जैन किंवा बौद्ध, अथवा त्या प्रकारचा अवैदिक (आजीवक वगैरे) असणार.

आजही वैदिक ब्राम्हण बहुजनांना वैदिक समजत नाहीत. वैदिक ब्राम्हण जरी बहुजनांच्या घरी पूजा-पाठ व इतर धार्मिक विधी करायला जात असले, तरी हे सगळे विधी वैदिक पद्धतीने अजिबात होत नाहीत. बहुजनांसाठी ब्राम्हणांनी वेगळे पौराणिक विधी सुरु केले, पण आपल्या वैदिक पद्धतीचा वापर त्यांच्यासाठी कधीच केला नाही. हे पौराणिक विधी शुद्रांसाठीच असतात आणि वैदिक ब्राम्हण हे बहुजनांना शूद्रच मानतात. ही गोष्टही बहुजन हे प्राचीन काळी जैन अथवा बौद्ध होते हे सुचवते. कारण वेदविरोधी धर्माच्या अनुयायांना वैदिकांनी शूद्र ठरवून त्यांना कायमचे गुलाम केले हे भारताच्या धार्मिक इतिहासाच्या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यासह अनेक संशोधकांनी दाखवून दिले आहे.

एकाद्या बहुजनाच्या घरी पूजा सांगत असताना पूजा करणार्‍या गृहस्थास ब्राम्हण त्याचे गोत्र विचारतो. त्या गृहस्थास त्याचे गोत्र माहित नसतेच. मग तो ब्राम्हण त्या गृहस्थास कश्यप हे गोत्र चिकटवून देतो. त्याप्रमाणे मंत्रात कश्यप गोत्राचा उल्लेख करतो.

 असे का? तर महावीर आणि गौतम बुद्ध या दोघांचेही गोत्र कश्यप होते! म्हणजे ब्राम्हणांना बहुजनांचे मूळ धर्म जैन-बौद्ध आहेत हे चांगलेच माहित आहे हे दिसते. पण बहुजनांना हे कधी कळणार?

महाविचार LATEST

Popular Posts This Week